1
استادیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه علوم اسلامی رضوی
2
مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، عضو گروه علمی ادبیات عرب مدرسه علمیه عالی نواب مشهد
3
طلبه مدرسه علمیه نواب
چکیده
مصادر از پرکاربردترین اسلوبهای زبان عربی هستند. در این میان مصدر مؤوَّل به دلیل اینکه در کلام نقشهایی گوناگونی گرفته و در جمله میتواند عمده یا فضله قرار بگیرد؛ از ظرفیت ساختاری برخوردار شده که کاربرد این نوع را در میان دیگر مصادر بیشتر کرده است. تنوّع حروف مصدریه نیز حاکی از تفاوت معنایی موجود در گونههای مختلف این ساختار است. از طرفی چون مصدر مؤوَّل در اصل فعل یا شبه فعلی بوده که تأویل به مصدر رفته است نمیتوان دلالت این اسلوب بر زمان را نادیده گرفت. در این میان دلالت زمانی مصادر مؤوَّل کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در جستار حاضر سعی شده با توجه به شواهد، دلالت زمانی مصدر مؤوَّل با روش توصیفی - تحلیلی و رویکرد نحوی بهصورت کتابخانهای بررسی شود. در ابتدا به تعریف مصدر و تفاوتهای مصادر پرداخته شده سپس دلالتهای حروف مصدریه مورد مطالعه قرار گرفته است. در نتیجه بررسی کاربستهای مصادر مؤوَّل ، دلالت همه این مصادر بر وقوع یا احتمال وقوع حدث فعل مؤوَّل در آینده بهدستآمده است که نشانگر دلالت مصادر مؤوَّل بر آینده است.
)