بازپژوهی وجوه افتراق در معانی مشترک با تطبیق بر ابواب مشهور ثلاثی مزید

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 سطح 3 رشته تخصصی ادبیات عرب مدرسه علمیه عالی نواب

2 مدرسه علمیه عالی نواب

چکیده

از راه مقایسه میان معانی ابواب در فعل‌های مشهور ثلاثی مزید، دانسته می‌شود که برخی از این معانی در چند باب به‌ صورت مشترک به‌ کار رفته‌اند. به نظر می‌رسد که دلالت معانی مشترک در هر باب با مانندِ آن در باب دیگر یکسان بوده، خداوند نیز در آیات قرآن از ابواب گوناگونی که دارای معنای مشترک هستند، برای رساندن معنایی واحد استفاده نموده است. بر این اساس، در جستار پیش‌رو با مراجعه به مهم‌ترین کتاب‌های ادبیاتی و تفسیری تلاش شده است تا معانی مشترک ابواب شناسایی گردد. در مرحله بعد اسباب اختلاف در این معانی مشترک بررسی شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میان معنای (مبالغه) در هر بابِ ثلاثی مزید با مانند آن در بابی دیگر تفاوت وجود دارد. همچنین، معنای (مطاوعه) در باب انفعال اصلی است، و در باب‌ افتعال و تفعّل چنین نیست. مغایرت داشتنِ معنای (مشارکت) در ابواب مفاعله، تفاعل و افتعال، و معنای (تکلّف) در باب تفعّل و تفاعل، و معنای (صیرورت) در باب افعال نسبت بــه ســایــر ابــواب نــیــز، از دیــگــر نـتـایــج ایـن جــســتـار بـه شـمـار مـی‌رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات